BLOG | Doelgericht op niet-duurzaam gedrag

July 7, 2023

„Waar zie je jezelf over 10 jaar?” , „Waar zie je dit heen gaan?”

Er is iets met vragen over de toekomst waardoor mensen zich ongemakkelijk kunnen voelen. Omdat organisaties steeds vaker soortgelijke vragen krijgen over hun duurzaamheidsstrategie, hebben we een blog geschreven om je te helpen een geweldig antwoord te formuleren. Het begint allemaal met het stellen van ambitieuze en realistische doelen!

Doelgericht op niet-duurzaam gedrag

Het is een vraag die we vaak krijgen; „Hoe formuleer je goede duurzaamheidsdoelstellingen?” Deze blog is er om je enkele praktische tips en trucs te geven.

Waar zie je dit heen gaan?

Duurzaamheidsdoelstellingen zijn een cruciaal onderdeel van elke duurzaamheidsstrategie. Ze zijn essentieel omdat ze drie vragen beantwoorden:

Waar zie je dit heen gaan? — Door te communiceren over inspanningen uit het verleden krijg je alleen maar zoveel geloofwaardigheid. Stakeholders willen weten wat je visie en ambitie is.
Wanneer kunnen we de champagne openen? — Doelstellingen bieden een gemeenschappelijk doel voor je team om aan te werken en om de voortgang bij te houden. Belangrijk is dat je hiermee ook je koers kunt aanpassen als je op een zijspoor komt te staan.
Zal mijn auditor ernaar vragen? — Waarschijnlijk. Doelstellingen vormen een kernelement van de EU-richtlijn inzake duurzaamheidsverslaglegging over duurzaam ondernemen, waarvoor beperkte zekerheid vereist is.

Kortom, het hebben van een strategie zonder doelen is hetzelfde als zeggen: „Ik ben onderweg,” zonder enige indicatie van waar dat is of wanneer je daar aankomt.

Hieronder vindt u een voorbeeld van Velux en hoe de doelstellingen de verschillende pijlers van zijn duurzaamheidsstrategie ondersteunen.

Vertel me wat je wilt, wat je echt wilt

Voordat u nadenkt over de details van een doel, moet u een stap terug doen. Wat wil je bereiken? Wat is jouw ambitie?

Je ambitieniveau bepalen is niet eenvoudig. Er zijn echter verschillende manieren om te benaderen dit.

Om te beginnen is er het voor de hand liggende en absolute minimale ambitieniveau. Sommige doelen zijn wettelijk bindend, zoals milieunormen voor vervuiling. Sommige maatregelen zijn ook financieel aantrekkelijk, bijvoorbeeld, het fiscale regime voor bedrijfswagens in België maakt elektrische voertuigen aantrekkelijker. In dat geval levert het verbeteren van de kwalificaties van uw elektrische wagenpark u echter geen lof (of geloofwaardigheid) op.

Bedrijven willen vaak weten wat de competitie doet. Duurzamer zijn kan in sommige markten immers leiden tot een concurrentievoordeel. Een benchmarkoefening kan daarom inspiratie bieden.

Wat de concurrentie doet, is echter niet noodzakelijk voldoende om onze gemeenschappelijke uitdagingen op het gebied van duurzaamheid aan te gaan. Is uw ambitie om de uitstoot te verminderen bijvoorbeeld voldoende om klimaatverandering te voorkomen? Is uw ambitie om de vervuiling te verminderen voldoende om de ineenstorting van het ecosysteem te voorkomen?

Daarom wordt er steeds meer gevraagd om doelen te stellen in een bredere context en ze wetenschappelijk onderbouwd te maken. Dit is met name het geval voor belangrijke uitdagingen op het gebied van duurzaamheid, zoals het overschrijden van een planetaire grens, zoals klimaatverandering. We kunnen het ons niet veroorloven om voor dergelijke uitdagingen te wachten op kleine incrementele verbeteringen.

Met andere woorden, de uitdaging gaat er niet om duurzamer te zijn dan je concurrent, maar om geen schade aanrichten. Of nog beter, neem een positieve impact. Natuurlijk is het altijd belangrijk om na te denken over wat haalbaar is binnen jouw organisatie & sector.

Praktische richtlijnen voor het stellen van op context gebaseerde doelstellingen zijn te vinden in het Science Based Targets-initiatief (SBTi) ¹ of de UNRISD „Authentic Sustainability Assessment” -handleiding².

Er is niet één die over ze allemaal heerst.

Het type doelen en hoeveel doelen je nodig hebt, is afhankelijk van het volgende:

Het aantal onderwerpen over materiële duurzaamheid: het is niet voldoende om een koolstofreductiedoelstelling te hebben om de klimaatverandering tegen te gaan. Je hebt ook doelen nodig voor je andere materiële onderwerpen. Bijvoorbeeld een doel voor afval, veiligheid, diversiteit, vervuiling, enz.
- Gebruik van subdoelen: Grotere organisaties overwegen vaak subdoelen per locatie om de verantwoordelijkheid te verdelen over de bedrijfsbrede doelstelling.
- Hoe ver zie je jezelf in de tijd: Het is de beste praktijk om doelen te stellen voor de korte, middellange en lange termijn. Zo kun je de voortgang beter volgen.
- Gebruik van absolute en/of relatieve doelen: Relatieve doelstellingen geven aan of individuele producten duurzamer worden. Absolute doelstellingen helpen je om in de gaten te houden of deze verbeteringen voldoende zijn wanneer je bedrijf groeit. Ondanks aanzienlijke verbeteringen op het gebied van energie-efficiëntie voor individuele vrachtwagens, blijven hun collectieve emissies stijgen als gevolg van de toegenomen vraag.³
- Output versus resultaat: Uitkomstdoelen zijn krachtiger dan outputdoelen. Bijv. „nul ongevallen” versus „10 veiligheidstrainingen”. Outputdoelen zijn goed om uitkomstdoelen te ondersteunen of kunnen worden gebruikt als het formuleren van een uitkomstdoel niet haalbaar is.
Het voorbeeld van Firmenich hieronder biedt wat inspiratie over de vele soorten doelen die je kunt stellen.

Om het echt te houden

Om ervoor te zorgen dat uw doelen realistisch, is het belangrijk om te begrijpen waar je op dit moment staat (je basislijn) en wat er nodig is om je ambitie te realiseren.

Als je hier nog geen inzicht in hebt, neem dan de tijd om (op zijn minst) een berekening uit te voeren om ervoor te zorgen dat je niet bezig bent met greenwashing door dingen te beloven die niet kunnen worden bereikt. In dat geval is het volkomen acceptabel om een doel te stellen dat zegt dat u volgend jaar een reëel doel zult stellen.

Zorg ervoor dat betrekken of raadplegen sleutel belanghebbenden bij het stellen van je doelen. Bovendien, het aannemen van de nodige actieplannen en bestuur structuren zijn cruciaal om je doelen succesvol te bereiken.

Houd de prijs in de gaten

Het volgen van de voortgang is cruciaal om ervoor te zorgen dat u op koers blijven. Soms leveren je actieplannen niet het verwachte resultaat op. Door de voortgang bij te houden, kunt u uw handelwijze opnieuw evalueren en corrigeren.

Verblijf kritisch bij het interpreteren van de voortgang in de richting van uw doelen. Tijdens de pandemie was er bijvoorbeeld een daling van de CO2-uitstoot van vluchten. Dit was niet het resultaat van investeringen in vliegtuigen met een lagere uitstoot. In plaats daarvan werd dit gekoppeld aan een daling van de vraag naar vluchten als gevolg van quarantainemaatregelen.