BLOG | Trends in de richting van circulaire landbouw in Kenia

Trends in de richting van circulaire landbouw in Kenia

In Kenia kringlooplandbouw is in opkomst. We zien het als een duurzaam en inclusief voedselsysteem dat in harmonie met de natuur werkt en tegelijkertijd voorziet in sociale behoeften. Met een gestaag groeiende bevolking is er in Kenia veel vraag naar voedsel en dit is ten koste gegaan van het milieu. Boeren zijn bijvoorbeeld begonnen met het gebruik van intensievere pesticiden en irrigatietechnieken, met ernstige landerosie en een slechte bodemkwaliteit tot gevolg. Circulaire landbouw zou een haalbare oplossing zijn, maar is Kenia er klaar voor om het als land over te nemen? Zijn er redenen om aan te nemen dat het land al op weg is naar kringlooplandbouw?

Merkbare trends tonen aan dat het land al aan het overschakelen is naar een meer circulaire economie. Deze blog belicht 11 trends en ontwikkelingen met betrekking tot circulariteit in Kenia. Deze trends werden voor het eerst gepubliceerd in 'The Netherlands and Kenya Moving Toward Circular Agriculture in Kenya', een rapport in opdracht van de Nederlandse ambassade in Kenia en uitgevoerd door Duurzaam en inclusief ondernemen, in samenwerking met The Rock Group en kenniscentrum in het kader van de Kenya Private Sector Alliance (KEPSA). Vul het onderstaande formulier in om het volledige rapport te downloaden en u kunt het direct downloaden (tekst gaat hieronder verder).

Wat wordt er al gedaan?

• Ondervoeding bestrijden door voedselverspilling in de waardeketen tot een minimum te beperken: Een aanzienlijk deel van de Keniaanse bevolking lijdt aan ondervoeding. Ondertussen gaat ergens in de waardeketen een aanzienlijk deel van de landbouwproductie verloren. Er worden echter praktijken en innovaties toegepast die helpen verliezen te beperken. Overgebleven producten worden nu bijvoorbeeld opgeslagen en verwerkt tot droogvoer, diervoeder, bodemmest of biomassabrandstof.

• Beperking van de klimaatverandering met herbebossing en bio-oplossingen: Het Keniaanse weer is nogal onvoorspelbaar geworden. Droogtes als gevolg van de opwarming van de aarde vormen een grote bedreiging voor de Keniaanse landbouw. De regenseizoenen zaaien ook angst bij boeren vanwege hun onvoorspelbaarheid. Sommige landbouwbedrijven hebben gekozen voor verantwoorde modellen, met als doel hun uitstoot van broeikasgassen te verminderen. Bijvoorbeeld Agriterraen partners Moyee Coffee, The Fairchain Foundation, Kipkelion District Cooperative Union en Kenya Agriculture Livestock and Research Organization (KALRO) hebben een consortium gevormd om een koolstofarme koffiewaardeketen in Kericho te ontwikkelen. Ze produceren hun organische mest ook uit lokale afvalstromen en geven trainingen aan lokale boeren.

• Carbon Credits als nieuw waardemodel: Koolstofkredieten zijn in opkomst als een nieuw bedrijfsmodel voor boeren in Kenia en Afrika. Er zijn steeds meer bedrijven die streven naar netto-nul om hun CO2-uitstoot te compenseren. Volgens ForestTrends en Ecosystem Marketplace zijn REDD-credits bijzonder populair, met een toename van 280 procent in transacties in 2021 ten opzichte van 2020. REDD-kredieten („Reducing Emissions from Deforestation and Forest Degradation”) worden gebruikt om de bescherming van oeroude tropische wouden te financieren.

• Hernieuwbare energie is de enige logische keuze: Als land aan de evenaar met grote stukken ongebruikt land bevindt Kenia zich in een goede positie om de productie van PV-elektriciteit op nutsschaal en het gebruik van off-grid energie in afgelegen gebieden te verhogen. Bedrijven die zich toeleggen op kringlooplandbouw zien hernieuwbare energie als de enige logische keuze voor hun activiteiten, waaronder opslag, productieprocessen en verlichting.

• Nieuwe gewassen en rassen om zich aan te passen aan de klimaatverandering: De effecten van de opwarming van de aarde hebben grote gevolgen gehad voor Keniaanse boeren. Langdurige droogtes in combinatie met de erosie van vruchtbare gronden hebben een grote druk uitgeoefend op de landbouwproductie. Boeren kiezen nu voor gewassen die beter bestand zijn tegen de veranderende weersomstandigheden. Bijvoorbeeld Africa Wood Grow hebben slim gekozen voor de Mukau Tree (Melia Volkensii) voor hun herbebossingsprojecten, omdat het een buitengewoon veerkrachtige soort is die bestand is tegen langere periodes van droogte. Het ambachtsprogramma van SNV biedt ook technische, financiële en organisatorische ondersteuning om meer opgeleide klimaatslimme boeren te laten groeien.

• Samenwerken met de natuur, niet ertegen: Koplopers in de kringlooplandbouw benadrukken dat ons conventionele voedselsysteem natuurlijke processen stagneert. Op de lange termijn kan dit leiden tot uitputting van de bodem, watertekorten en een afnemende beschikbaarheid van akkerland, wat alleen kan worden tegengegaan met meer kunstmest en kunstmatige irrigatie. Om deze negatieve spiraal te keren, hebben circulaire boeren geprobeerd de krachten van de natuur in hun voordeel te benutten door monoculturen af te schaffen, het bodemleven te verbeteren en water op natuurlijke wijze op te slaan. Hoewel het revitaliseren van de bodem jaren kan duren, zijn de resultaten veelbelovend. Bovendien zorgt het voor een beter behoud van de biodiversiteit.

• Voedselzekerheid is een economische kwestie: De strijd tegen ondervoeding is niet alleen een kwestie van landbouwproductie, het is ook een economische kwestie. Koplopers in de kringlooplandbouw richten zich niet alleen op agrotechnologie, maar hebben ook een scherp oog voor zowel de betaalbaarheid van hun producten als het creëren van nieuwe banen. Mama Mbogas (Mama Vegetables) speelt een belangrijke rol bij de toegang tot voedsel voor lokale gemeenschappen; en met de hulp van Twiga Foods werkt Mama Mbogas aan een duurzamere toekomst.

• Slimme low-tech en praktische innovatie: De verschuiving van conventionele naar kringlooplandbouw vereist nieuwe inzichten, nieuwe benaderingen en verschillende technologieën. Ondernemers op dit gebied hebben grote waardering getoond voor innovatie. De onafhankelijkheid van kwetsbare technologie wordt als een voordeel gezien. Hands-on innovatie kan worden bereikt met het gebruik van lokale geschoolde arbeidskrachten, zoals het geval is bij NatureLock. Dit bedrijf maakt gebruik van een gepatenteerde technologie die in Europa is ontwikkeld en heeft deze kennis omgezet in een voedselconserveringsproces dat lokaal kan worden gecontroleerd.

• Plantaardige en op insecten gebaseerde eiwitten als vervanger van vlees: Op wereldschaal is de consumptie van vlees een van de grootste bronnen van broeikasgasemissies. Het vervangen van dierlijke eiwitten door plantaardige of op insecten gebaseerde eiwitten zal in hoge mate bijdragen aan de vermindering van de koolstofemissies van het voedselsysteem. Koplopers in de kringlooplandbouw hebben dit erkend en streven ernaar vlees te produceren met minder emissies, of vervangende producten. Insecti Pro in Limuru staat bekend om zijn efficiënte manieren om Black Soldier Flies te kweken als duurzaam alternatief voor dierlijke eiwitten. Daarbij pakt het bedrijf ook biologische beheerskwesties aan en maakt het Afrikaans voedsel veilig met behulp van insecten.

• Denk groot, produceer lokaal: Bedrijven die zich richten op kringlooplandbouw hebben de neiging om eerst naar lokale productie en consumptie te kijken. In een circulair systeem wordt voedsel lokaal geproduceerd en verkocht, waardoor de toeleveringsketen wordt verkort en voedselverliezen tijdens transport en opslag worden beperkt. Eerlijke prijzen en goede lokale banen zijn niet alleen mogelijk, maar ook een vereiste. Mara Farming heeft dit bereikt door op een duurzame, inclusieve en natuurvriendelijke manier samen te werken met kleinschalige boeren die de exportmarkt bedienen.

• Afval uitfaseren en het Waste-to-value-concept toepassen: Het laaghangende fruit in de landbouwsector is de oplossing van afval tot waarde. Resten van fruit, groenten, stengels en bloembladeren kunnen, indien niet behandeld met chemicaliën, worden omgezet in biologisch diervoeder of mest voor bodemverbetering. Bovendien speelt kunststofafval ook een sleutelrol in elke sector, inclusief de landbouw, waarbij plastic verpakkingen onder andere worden gebruikt in de tuinbouwsector. De Kenya Plastics Pact is ontwikkeld om duidelijke doelen te stellen voor het elimineren, innoveren en circuleren van plastic verpakkingen om ze in het systeem en buiten onze ecosystemen te houden.

Kortom, bovenstaande trends wijzen erop dat kringlooplandbouw echt een doorbraak kan zijn. Kenia boekt al grote vooruitgang bij de invoering ervan. De ondernemers waarnaar in dit artikel wordt verwezen, zijn geen eenzame eenlingen. Integendeel, ze vormen allemaal een onderstroom van het totaal aan zakelijke kansen voor kringlooplandbouw.

Geschreven door:

Karin Boomsma, Consultant bij The Rock Group & Directeur bij Duurzaam en inclusief ondernemen